تا به حال چندین نوشته درباره کاربرد علامت‌های نگارشی در این وبلاگ منتشر شده است. در این نوشته با کاربرد علامت پرانتز یا کمانک در نوشتار آشنا می‌شویم. مانند همیشه، منبع این پست نیز کتاب «راهنمای ویراستاری و درست‌نویسی» نوشته دکتر حسن ذوالفقاری است.

۱. افزودن مطالبی خارج از فحوای طبیعی کلام به متن. باید توجه داشت که آوردن مطالب داخل پرانتز، زمانی شایسته است که ذکر آن ضروری باشد:

به زعم برنامه‌سازان، زیرنویس کردن لفظ استاد دانشگاه یا کارشناس در گزارش‌های تلویزیونی (و هیچ‌وقت نمی‌نویسند کدام دانشگاه، کدام رشته، چه کارشناسی) برای ضمانت دادن به بینندگان کافی است.

۲. آوردن معنا یا معادل کلمات و عبارات:

افعال یا گذرا (متعدی) هستند یا ناگذر (لازم).
این سازمان باید مساله سنخ‌شناسی (تیپولوژی) انجمن‌های خصوصی و تخصصی را روشن کند.

۳. ذکر منبع مطلبی که پیش از پرانتز آمده است:

حجم تصدی‌های اجتماعی، فرهنگی، تولیدی و خدماتی دستگاه‌های اجرایی در سال ۱۳۸۴ در مقایسه با سال ۱۳۸۳ دست کم ۳ درصد کاهش می‌یابد (بند «ب» ماده ۱۴۵).

در بحبوحه جنگ جهانی دوم، قوای شوروی، شهر انزلی را چند بار بمباران کردند (علی‌نژاد، ۱۲:۱۳۸۵).

۴. همراه با علامت سوال برای تعجب، تردید و تمسخر:

خیلی اهل گذشت (؟) است.

۵. برای نشان دادن کوته‌نوشت‌ها:

امام علی (ع)
سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)
هوشنگ ابتهاج (هـ. الف. سایه)

۶. ذکر تاریخ تولد یا وفات:

صائب (۹۸۶-۱۰۸۶ هـ.ق) شاعر برجسته سبک هندی است.

۷. در فرهنگ‌ها توضیحات لازم مقوله‌های دستوری، مشخصات واژه یا هر توضیح دیگر:

سحاب (اِ) (ع): ابر (اِ: اسم   ع:عربی)

در کاربرد علامت پرانتز یا کمانک، باید به چند نکته زیر نیز توجه داشت:

آ. هنگام استفاده از پرانتز، داخل آن «یا» و «یعنی» نمی‌آوریم.

ب. اگر مطلب داخل پرانتز، جمله کامل باشد، نشانه نگارشی، داخل پرانتز می‌آید.

پ. جمله داخل پرانتز می‌تواند همراه با گیومه یا قلاب هم باشد: («») ([])

ت. بهتر است از کاربرد پرانتز داخل پرانتز و دو پرانتز به دنبال هم (جز در فرمول‌نویسی) پرهیز کنیم.

نکته پایانی اینکه علامت پرانتز با یک فاصله از کلمه قبل و بعد از خود نوشته می‌شود؛ اما متن داخل آن، بدون فاصله با آن قرار می‌گیرد:

parenthesis

در نوشته‌های بعدی این وبلاگ، باز هم درباره کاربرد نشانه‌های نگارشی خواهم نوشت. اگر می‌خواهید از انتشار این نوشته‌ها باخبر شوید، می‌توانید به طور رایگان، مشترک خوراک «پانویس» و یا مشترک ای‌میلی «پانویس» شوید. دقت داشته باشید که برای فعال‌سازی اشتراک ای‌میلی، باید ای‌میلی که از طرف وبلاگ برای‌تان فرستاده می‌شود را تأیید کنید.

منبع: کتاب «راهنمای ویراستاری و درست‌نویسی»

لینک ثابت: http://panevis.ir/?p=1213

این نوشته را به اشتراک بگذارید: