نصب لاتک و زیپرشین مانند نصب نرمافزارهای معمولی نیست؛ یعنی در اینجا یک فایل با پسوند exe وجود ندارد که با دو بار کلیک کردن روی آن، فرایند نصب شروع شود. لاتک و زیپرشین فقط مجموعهای از ماکروها هستند؛ بنابراین برای نصب لاتک و زیپرشین باید نرمافزار دیگری نصب شود. در این پست مراحل نصب تکلایو بیان میشود.
نصب لاتک
برای نصب لاتک، باید یک به اصطلاح توزیع تِک (Tex Distribution) را روی کامپیوتر خود نصب کنید. این توزیع تِک، شامل کلیه ابزارهای لازم برای حروفچینی مانند قلمها، بستههای مختلف، ویرایشگرها، نمایشگرها، موتورهای حروفچینی و… است. از معروفترین توزیعهای تک موجود میتوان به میکتک (MiKTeX) و تکلایو (TeX Live) اشاره کرد. توزیع میکتک، فقط روی سیستمعامل ویندوز نصب میشود؛ اما تکلایو به آسانی روی سیستمعاملهای ویندوز و لینوکس نصب میشود. علاوه بر این، میکتک در نسخههای جدید خود با حروفچینی فارسی با زیپرشین مشکل دارد. بنابراین پیشنهاد میشود که از تکلایو استفاده کنید. تکلایو، یک نرمافزار آزاد است که توسط گروهی از علاقهمندان دنیای تِک و لاتک نگهداری میشود و توسعه مییابد. این نرمافزار هر روز بروزرسانی شده و در طی این بروزرسانیها، باگهای احتمالی موجود در بستههای آن رفع و یا امکانات جدیدی به آنها اضافه میشود.
راهنمای نصب لاتک و زیپرشین
نصب تکلایو
برای نصب تکلایو، به طور کلی دو روش وجود دارد:
روش اول، روش نصب از طریق وصل بودن به اینترنت است. در این روش، ابتدا یک فایل زیپشده چند مگابایتی را دانلود میکنید و سپس با اجرای آن، بقیه فایلهای مورد نیاز دانلود میشود. عیب این روش، این است که در بیشتر اوقات، سرعت دانلود آن پایین است و فرایند دانلود مدام قطع میشود؛ اما مزیت آن، این است که آخرین نسخه بستههای موجود دانلود میشود.
روش دوم، روش نصب از طریق یک فایل iso است. در این روش تکلایو را در قالب یک فایل ایزوی ۶ گیگابایتی (در خرداد ۱۴۰۴) دانلود میکنید. عیب این روش این است که این فایل iso هر سال فقط یک بار بروزرسانی میشود. به بیانی دقیقتر هر سال در بهار، نسخه جدید آن تحت عنوان texliveYYYY.iso منتشر میشود که در آن منظور از YYYY، سال انتشار آن است؛ البته در صورت به کار بردن این روش بعدها هم میتوانید نسخه جدیدتر بستهها یا حتی بستههای جدید را به تکلایو نصبشده روی سیستمتان اضافه کنید. خوشبختانه جز در موارد بسیار کمی، نیازی به بروزرسانی منظم نیست. مزیت این روش، بیدردسر بودن و بالا بودن سرعت دانلود آن است. مزیت مهم دیگر آن این است که کسانی که از نسخه isoی تکلایو استفاده میکنند، یک نسخه واحد از بستهها و کلاسها دارند و بنابراین اسناد لاتکشان روی کامپیوترهاشان خروجی یکسانی دارند. این مزیت موقع کار کردن روی یک مقاله یا کتاب مشترک بسیار مفید است.
اگر کاربر حرفهای کامپیوتر نیستید یا با یک یا چند نفر روی یک مقاله یا کتاب مشترک کار میکنید، پیشنهاد من استفاده از روش دوم است. در ادامه به علت بالاتر بودن تعداد کاربران ویندوز، روش نصب در ویندوز توضیح داده میشود.
برای شروع ابتدا نرمافزار ویپیان خود را خاموش کنید و سپس روی لینک دانلود فایل ایزوی تکلایو بزنید. این کار برای این است که به نزدیکترین سرور به محلی که در آن قرار دارید، هدایت شوید. در صفحه بازشده فایل texlive2025.iso را دانلود کنید. سعی کنید دانلود این فایل را با نرمافزارهای مدیریت دانلود انجام دهید تا اگر در حین دانلود، جریان برق یا اینترنتتان قطع شد، بعد از اتصال، دوباره مجبور نباشید که فرایند دانلود را از اول شروع کنید.
صفحه دانلود نسخه ایزوی تکلایو
بعد از پایان فرایند دانلود، یک فایل ایزوی تقریباً ۶ گیگابایتی به دست میآورید. برای استفاده از این فایل یا باید آن را روی یک دیویدی رایت کنید یا از نرمافزارهایی که درایو مجازی میسازند، استفاده کنید. از ویندوز ۱۰ به بالا نیازی به نصب نرمافزار اضافه نیست. خود ویندوز این قابلیت را دارد. در هر صورت بعد از باز کردن دیویدی یا دیویدی مجازی تکلایو دانلودشده، باید محتوای آن شبیه به چیزی مانند عکس زیر باشد. روی فایل install-tl-windows.bat راست کلیک کرده و در منوی ظاهر شده، روی گزینه Run as administrator کلیک کنید:
محتویات فایل ایزوی تکلایو
بعد از کلیک روی گزینه Run as administrator، یک پنجره مانند عکس زیر باز میشود:
کمی صبر کنید تا پنجره پایین را ببینید:
صفحه نصب تکلایو
روی گزینه Advanced کلیک کنید تا وارد صفحه تنظیمات پیشرفته بشوید:
نصبکننده پیشرفته تکلایو
در این صفحه میتوانید تنظیمات را تغییر دهید. دقت داشته باشید که همانطور که در عکس بالا میبینید، برای نصب تکلایو ۲۰۲۵ روی کامپیوتر به حدود ۹ گیگابایت فضای خالی نیاز دارید. علاوه بر این اگر به دلایلی میخواهید مسیر نصب را تغییر دهید، دقت کنید که در مسیر انتخابیتان، فاصله وجود نداشته باشد؛ یعنی مثلاً تکلایو را در مسیر
E:\my programs\texlive
که دارای یک فاصله بین my و programs است، نصب نکنید. علاوه بر این، در مسیر نصب، نباید نام پوشهها، فارسی باشد. همچنین اگر قبل از شروع فرایند نصب، صفحهای نمایان شد که به شما پیشنهاد داد در طول فرایند نصب، آنتیویروس خود را موقتاً غیرفعال کنید، این پیشنهاد را قبول کنید؛ چون به علت بالا بودن تعداد فایلهای نصبی، چک کردن آنها به وسیله آنتیویروس، زمان زیادی میبرد و لذا فرایند نصب، طولانی میشود. اگر همه تنظیمات مورد قبولتان است، روی گزینه Install کلیک کنید. با این کار فرایند نصب شروع میشود:
دقت داشته باشید که در طول فرایند نصب، پنجره خط فرمانی که در ابتدا باز شد را نبندید. بسته به سرعت کامپیوترتان، فرایند نصب ممکن است تا ۳ ساعت هم طول بکشد. در پایان با پیغام Welcome to TeX Live روبرو میشوید که نشان میدهد فرایند نصب، به خوبی انجام شده است:
پایان نصب تکلایو
نصب زیپرشین
تا اینجای کار، لاتک را نصب کردهاید. حال برای حروفچینی متنهای فارسی، باید زیپرشین را هم نصب کنید؛ اما نیازی به این کار نیست؛ چون قبلاً آن را نصب کردهاید! در واقع در حین نصب تکلایو بسته زیپرشین هم که یکی از هزاران بسته موجود در تکلایو است، نصب شده است.
نصب فونت در تکلایو
در نسخههای iosی اخیر، تکلایو برخلاف بقیه نرمافزارهای نصبشده روی ویندوز نمیتواند فونتهای موجود در پوشه Fonts ویندوز را بخواند. به همین دلیل باید فونتها را به صورت دیگری به تکلایو معرفی کنید. برای این کار کافی است به مسیر
C:\texlive\2025\texmf-dist\fonts\truetype
بروید و یک پوشه به اسم مثلاً myfonts بسازید. سپس فونتهای موردنیازتان را داخل این پوشه کپی کنید.
برای شروع حروفچینی، پست شروع حروفچینی با لاتک و زیپرشین و برای دیدن همه پستهای مربوط به تک، لاتک و زیپرشین، این رشتهپست را از آخر به اول بخوانید.
با سلام خدمت شما آقای دامن افشان
بنده فایل را نصب کردم اما فایلهای زیپرشینم را اجرا نمیکنه و خطا میده
آیا باید کاری بکنم
لطفاً سوالتون رو در این سایت بپرسید: http://qa.parsilatex.com/
با سلام و خسته نباشید
من در نصب فایل texlive2013 .iso به مشکل زیر برخورد کرده ام ، لطفا راهنمایی کنید :
با کلیک راست روی install -advanced.bat و انتخاب گزینه run as administrator صفحه ی cmd برای یک لحظه باز می شود و سریع بسته می شود و دیگر اتفاقی نمی افتد .
با تشکر
لطفاً برای گرفتن جواب، سوالتون رو در این سایت بپرسید: http://qa.parsilatex.com/
سلام وقت به خیر
من نسخه texlive2013.iso رو نصب کردم و از طریق TeX Live manager هم بسته xepersian رو نصب کردم از tekmaker هم به عنوان ویرایشگر استفاده میکنم. برای تست از حالت quick build و view pdf استفاده کردم و تونستم متن انگلیسی که نوشته بودم رو مشاهده کنم. منتها وقتی usepackage{xepersian} رو میزنم خطا میده خطای زیر رو
لطفا راهنمایی کنید
! Fatal fontspec error: “cannot-use-pdftex”
!
! The fontspec package requires either XeTeX or LuaTeX to function.
شما باید زیپرشین رو با xelatex پردازش کنید؛ نه pdflatex.
سلام
این کار رو انجام ندادم ولی درست نشد. مشکلم با اعمال یه سری تنظیمات در tek maker حل شد. از قسمت option داخل فیلد latex به جای latex نوشتم xelatex و فیلد pdflatex رو هم به xepdflatex تغییر دادم
فراموش کردم بگم که من تمام توضیحات موجود که در پاسخ دوستان بیان کردید رو تا حد امکان خوندم و مشکلم دقیقا مشکل سادات “آبان ۶, ۱۳۹۳, ۱:۴۶ ق٫ظ” هستش
سلام
مشکل من اینه که فایل پی دی اف در پوشه مربوط به تک م ساخته نمیشه. حتی نمیتونم فرمت psرو ببینم.
مراحلی که که انجام دادم اول تک لایو رو نصب کردم بعد biditakmaker
و فونتها رو کپی کردم تو پوشه فونت(که داخل control panel وجود داره)
ممنون میشم راهنماییم کنید
مشکل شما میتونه دلایلی مختلفی داشته باشه. لطفاً برای گرفتن جواب، سوالتون رو در این سایت بپرسید: http://qa.parsilatex.com/
سلام آقای دامن افشان. من خیلی وقته نرم افزار tex live را نصب کرده و پایان نامه و مقاله رو با آن تایپ کرده ام. تا چند روز پیش مشکلی نداشتم اما وقتی میخواستم به جای گزینه quick biuld ،
latex
بسازه و فرمت dvi بهم تحویل بده با این خطا مواجه شدم(همین خطا رو با نرم افزار ویندیت هم دارم)
. . .latex error: file’tikz.sty’ not found. type X to quit or to proceed or enter new name
وارد کردن نام جدید هم تاثیری نداشت. ممنون میشم راهنمایی کنید.
لطفاً برای گرفتن جواب، سوالتون رو در این سایت بپرسید: http://qa.parsilatex.com/
سلام
من نمیتونم latex نصب کنم
نرم افزار لاتک که من دارم علاوه بر عکس بالا یه install-tl-windows هم داره .
ویندوز 8.1
وقتی runs ….. کلیک میکنم محیط cmd باز میشه ولی یه متن چن خطی میاد که:
برنامه رو فلش که درایوش H ولی cmd خط اول path=I میذاره
سه خط آخرش این
I:\install-tl
the system cannot execute the specified program.
prees any key to continue
ممنون میشم کمک کنین
با توجه به اینکه در سایت پرسش و پاسخ پارسیلاتک هم مشکل رو طرح کردید، بحث رو در اونجا ادامه میدیم.
ممنون از راهنماییتون عالی بود
سلام وقتتون بخیر..
من استایلای دانشگاهای مختلفو دانلود کردم مثلا تبریزو خوارزمیو. اما وقتی فصلای خودمو جاگذاری میکنم و با تکلایو یا بیدی میکر یا تکمیکر لوود میکنم اصلاً چیزایی که من اضافه کردم ظاهر نمیشه.
دلایلی مختلفی میتونه داشته باشه. لطفاً مشکل رو در این سایت مطرح کنید تا حلش کنیم: http://qa.parsilatex.com/
با سلام و خسته نباشید، برای اینکه دو شکل در کنار یکدیگر به صورت افقی قرار بگیرند باید از چه دستوری استفاده کرد. با تشکر
این پرسش و پاسخ رو ببینید: http://qa.parsilatex.com/207
سلام
من از این روش دانلود کردم روی DVD ریختم بعد به همون روشی که گفتید نصب کردم. تا آخرش میره ولی به آخرش که میرسه انگار DVD گیر میکنه و دیگه هیچ کاری نمیکنه… باید چیکار کنم؟
هیچ پیامی هم نمیده ولی اون پیام آخر نصب با موفقیت و هم نمیده دقیقا روی
finished whit package-specific postecation
گیر میکنه
تا حالا با همچین خطایی روبرو نشدم. پیشنهاد میکنم مشکل رو در تالار گفتگوی پارسیلاتک مطرح کنید.
باسلام
من نصب کردم و وقتی thesis را Quick build می زنم و بعد از اون veiw pdf فقط یک صفحه 1/1 را نشان می دهد آنهم سفید!می دانید مشکل کجاست؟
اینطوری نمیشه کمکی کرد.
سلام اگر بخواهم با این برنامه اسلاید درست کنیم آیا کتابی برای آموزش هست؟
کتاب که نه؛ اما توی تالار پارسیلاتک میتونید نمونههای مختلفی رو ببینید.
مشکلم برطرف شد.خیلی ممنون از لطفتون
منظورم اینه که بخواهیم گوشه پایینی یا بالایی سمت چپ یک حرف مثلDیک حرف دیگری بنویسیم.مثلا اگر به جای حرف یک عبارت ریاضی مثل سینما باشد از دستور /sideset استفاده میکنیم.ولی برای حروف خطا میگیرد.
بعد از این دستور باید یه math operator قرار بگیره؛ بنابراین اگر میخواید این دستور رو برای حرف D استفاده کنید، باید D رو به صورت یه math operator استفاده کنید. برای این کار کافیه بسته amsmath رو فراخوانی کنید و دستور
\DeclareMathOperator{\myd}{D}رو قبل از \begin{document} قرار بدید و بعد توی متن از دستور زیر استفاده کنید:
\[ \sideset{_{LowerLeft}^{UpperLeft}}{_{LowerRight}^{UpperRight}}\myd \]سلام آقای دامن افشان،خسته نباشید من سوالی در مورد تایپ دارم،دستور پهلو گذاری برای حروف انگلیسی را اگر ممکن است برای من بیان کنید. با تشکر.
عذر میخوام متوجه منظورتون از پهلوگذاری نشدم. میشه بیشتر توضیح بدید؟
سلام برای بیشتر کردن فاصله بین سطرها و ستونهای جدول چه دستوری لازمه؟
بستگی داره که جدول رو با چه کدی نوشته باشید.
سلام ممنون از لطفتون درست شد.
ببخشید آقای دامنافشان استفاده از Xindy شبیه MakeIndex است. منظورم اینه که باید کلماتو داخل متن با \index{} مشخص کرد
بله کاملاً شبیه هم هستن؛ فقط دستور مربوط به اجرا با هم فرق میکنه. توی پست نوشتن یک کتاب با استفاده از زیپرشین در این مورد توضیح دادم.
سلام آقای دامنافشان راستش من میخوام نمایه درست کنم نه واژهنامه. من هر مطلبی در مورد استفاده از Xindy خوندم برای درست کردن واژهنامه بود
کار xindy، مرتب کردن واژهها بر اساس حروف الفباست. حالا یکی برای ایجاد نمایه ازش استفاده میکنه و یکی برای ایجاد واژهنامه.
کلماتی که با ک شروع میشوند بعد از کلماتی که با م شروع میشن قرار میگیرند
اگه اشتباه نکنم، از MakeIndex به جای Xindy استفاده میکنید. MakeIndex با حروف گ چ پ ژ ک ی مشکل داره و اونها رو درست مرتب نمیکنه. پس باید از xindy استفاده کنید.
سلام نمایه پایان نامه من برحسب حروف الفبا مرتب نمیشه در ضمن ابتدای دسته کلماتم حروف اول آن نوشته نمیشه مثلا کلماتی که با آ شروع می شوند ابتدای آن دسته کلمات آ را درج نمی کند
پس بر حسب چه چیزی مرتب میشن؟
سلام. راهنما عالی بود. ممنون. همه چیز در مورد سایت شما عالی است، فقط به نظرم زیاد و گاهی اوقات نابجا از ویرگول استفاده می کنید.
سلام
می خوام texlive رو دانلود کنم تو صفحه دانلود
http://ctan.asis.io/tex-archive/systems/texlive/Images
دو تا فایل iso به نام های texlive2014-20140525.iso و texlive2014.iso وجود داره کدوم یکی رو دانلود کنم که به روزتر باشه؟
فرقی ندارن. texlive2014.iso رو دانلود کنید.
سلام
با تشکر از توضیحات مفیدی که دادید. به نظر من راحتی کار با مایکروسافت ورد بخاطر ابزار ویژوالی هست که در اختیار کاربران قرار میده. لطفا در صورتیکه ابزاری ویژوال معروفی برای کار با لاتک و نوشتن متون پایان نامه ها وجود داره اون رو به کاربران معرفی کنید. من خودم توی اینترنت نرم افزار زیر روی پیدا کردم. البته هنوز ازش استفاده نکردم. با تشکر
http://www.bakoma-tex.com
من خودم از رابط گرافیکی تا یه حدی خوشم میاد. با این حال میتونید نگاهی هم به ویرایشگر LyX بندازید که هم رایگانه و هم متنباز.
اصلاح میکنم:
سلام. ببخشید که دوباره سوال میکنم. من همون ادیتور تک لایو رو باز کردم و کد رو زدم اما باز هم ارور میده. نه chapter\ میشناسه نه footnote\. ادیتوری که باز میشه texworks هستش. من ادیتور دیگه ای رو باید استفاده کنم؟
ممنون میشم اگه راهنمایی کنین
شما دفعه قبل با میکتک فایل رو اجرا کرده بودید؛ نه تکلایو.
مشکل شما ربطی به ادیتور نداره. مشکل شما از توزیع تکتون هست.
بله مشکل من حل شد ممنون. دربارهی ویرایشگرها، بنده کاربردش و انواع مخلتفش رو میدونم فقط میخواستم بدونم این ورژن جدید که تو سایت رسمی تکمیکر هست، از نوشتار دوجهته به صورت پیشفرض استفاده میکنه یا نه که فرمودید چک نکردید.
یک نکته دیگه، تو کامنت های بالا دیدم که در یک کامنت ذکر کردهاید که حجم بسته زیپرشین ۲۲ کیلوبایت است. بنده دیروز چک کردم و در جدیدترین نسخهی این بسته حجم آن چیزی در حدود ۱۰۱۴ کیلوبایت بود که احتمالاً نوید بخش تغییرات باارزشی در آن است.
اگر ممکن است مقالات مربوط به حروفچینی با لاتک را ادامه دهید. با تشکر.
– همونطور که با جستجوی کلمه bidirectional توی صفحه تغییرات سایت تکمیکر میبینید، در ورژن 1.9 پشتیبانی دوجهته به این ویرایشگر اضافه شده؛ اما توی ورژن 1.9.2 به دلیل به اندازه کافی پایدار نبودن این ویژگی، حذف شده.
من گفتم که «xepersian.sty، یک فایل ۲۲ کیلوبایتی هستش که…». من از فایل حرف زدم. با احتساب بقیه فایلهای مرتبط با زیپرشین، حق با شماست.
حتماً.
با سلام و تشکر بخاطر وبسایت عالیتون
اول تشکّر میکنم از اینکه بدون منّت پاسخ سؤالهای همهی خوانندههای وبسایتتون رو میدید.
من میخواستم تکلایو و تکمیکر رو روی اوبونتو ۱۴.۰۴ نصب کنم. از طریق مخازن اقدام به نصب کردم ولی جواب نداد و با کمی جستوجو به این نتیجه رسیدم که از طریق فایل ۲.۵ گیگابایتی iso. این کار رو انجام بدم. دو تا سؤال داشتم:
۱. آیا هنوز هم برای ویرایش فایل تک، به BiDiTexmaker نیاز داریم یا آخرین ورژن تکمیکر موجود در سایتش این قابلیت را به طور پیشفرض پشتیبانی میکند؟
۲. راهنمای قابل اعتمادی برای نصب این توزیع در لینوکس دارید؟
با تشکر.
۱. متاسفانه من آخرین نسخه موجود روی سایت رسمی تکمیکر رو تست نکردم که بتونم جواب سوالتون رو بدم. با این حال، شما از هر ویرایشگر یونیکدی، حتی سادهترین ویرایشگرها مثل Notepad ویندوز هم میتونید برای ویرایش فایلهای تک استفاده کنید. تنها خوبی ویرایشگرهای مخصوص تک اینه که بعضی از کارها مثل پردازش فایل، ساخت نمایه، نوشتن دستورهای تک و… رو برای شما آسونتر میکنن.
۲. این صفحه از تالار پارسیلاتک رو دیدید؟
با تشکر از راهنماییتون.
من به درستی نصب کردم اما مشکلی که دارم این هست که نمیتوانم از دستور
\footnote ya \LTRfootnote
استفاده کنم. آیا لازمه کتابخانه خاصی را اینکلود کنم؟
ممنون
نه. میشه دقیقتر توضیح بدید منظورتون چیه که نمیتونید استفاده کنید؟
مثلا برای نوشتن پاورقی در تتوریال خواندم که از دستور \LTRfootnote باید استفاده کنیم اما موقع کامپایل کردن إرور میده که این دستور undefined هست، یا مثلا دستور \chapter.. رو نمیشناسه
ممنون
لطفاً این فایل رو دانلود و اجرا کنید. بعد فایل با پسوند log که به طور خودکار بعد از اجرا ایجاد میشه رو برام بفرستید تا ببینیم مشکل از کجاست.
خیلی ممنون از کمکتون.
من جایی برای آپلود کردن داکیومنت پیدا نکردم. محتوای فایل لاگ رو کپی کردم.مرسی
———————-
به دلیل بالا بودن تعداد خطهای فایل log، این خطها حذف شد.
به نظر میرسه که مشکل از توزیع تک شما باشه. پیشنهاد من اینه که از توزیع تکلایو استفاده کنید.
به نظر بنده، یک نوشته جامع در این سایت (پانویس) در مورد ساخت اسلاید خالی از لطف نیست. البته صرفا یک پیشنهاد بود:)
راستش خیلی وقته که اسلاید نساختم؛ لذا طبیعتاً اخبارش رو پیگیری نکردم و اطلاعاتم در این زمینه، بهروز نیست.